Ceza Hukuku Özel Hükümler Dersi  İstanbul Hukuk Final

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi 

Ceza Hukuku Özel Hükümler Dersi  

Final Sınavı Soruları 

Tek Numaralar – 21.05.2018, 14:00 

Açıklamalar: Sınav süresi 2 saattir. Bir tam tabaka daha ek kâğıt alabilirsiniz. Tükenmez  kalem kullanınız ve yazınızın okunaklı olmasına özen gösteriniz. Başarılar dileriz. 

OLAY 

İnşaat şirketi sahibi olan A, kentsel dönüşüm projesinden rant elde etmek amacıyla, Belediye  başkanı B’ye “Projenin inşaatına ilişkin ihaleyi bana vermezsen hakkında rüşvet suçundan  dolayı ihbarda bulunurum” der ve ihaleyi mevzuata aykırı olarak kendisine vermesini ister.  Ancak talebi B tarafından kabul edilmez. İhaleye katılmak için Belediye binasına giren A,  Belediye başkanı B’nin talimatıyla güvenlik görevlileri E ve F tarafından yaka paça dışarıya  atılır. İhaleye katılamayan A, bu duruma çok sinirlenerek B’yi vurur ve B, X sağlık grubuna ait  bir hastaneye kaldırılır.  

B bu hastanede çalışan Doktor D’den vurulduğuna ilişkin haberlerin tam da seçim sürecinde  itibarını zedeleyeceğini, hasta raporunu ateşli silah yaralaması değil de apandisit ameliyatı  olarak göstermesini ister. Bunun için de 100.000 TL teklif eder ve teklif D tarafından kabul  edilir. Doktor D yanında hemşire olarak çalışan H’den, B’nin apandisit ameliyatı olduğuna  ilişkin raporu hazırlamasını ve kendisinin yerine imzalamasını ister. H, önce D’nin imzasını  atmakta tereddüt ederse de rızasının olması sebebiyle herhangi bir sorun olmayacağını  düşünerek onun imzasını atar. Öte yandan belediye başkanı B, belediyede bilgisayar teknisyeni  olarak çalışan G’den, bankanın sistemine girerek D’nin hesap bilgilerini değiştirmesini ve kendi  hesabından D’nin hesabına para yatırılmış gibi göstermesini ister. C sisteme girer ancak  herhangi bir değişiklik yapamadan sistem kendini kapatır.  

Soru: Yukarıdaki olayda yer alan kişilerin cezai sorumluluğunu, bu yıl derste anlatılan suç  tiplerini esas alarak, suç inceleme yöntemine göre değerlendiriniz. 

Metin Sorusu: Türk Ceza Hukuku Reformu bağlamında; cinsel suçlarda suç öncesi ve sonrası  evliliğin etkisini her bir suç açısından mülga Türk Ceza Kanunu ile karşılaştırarak açıklayınız. 


CEVAPLAR 

Birinci Olay 

(Toplam 19) 

I. OLAY VE HUKUKİ SORUN 

A’nın Belediye başkanı B’ye inşaata ilişkin ihaleyi kendisine vermezse hakkında rüşvet suçundan  ihbarda bulunacağını söylemesi “tehdit ve şantaj” suçları kapsamında değerlendirilebilir. (1+1) 

A. KORUNAN HUKUKİ DEĞER 

Tehdit ve şantaj suçları ile korunan hukuki değer, kişilerin iç huzuru ve sükûnudur.

B. SUÇUN TEMEL UNSURLARI 

1. Maddi Unsurlar 

a. Konu ve Mağdur: Suçların konusu ve mağduru hürriyeti, iç huzuru ve sükûnu bozulan kişidir.  Olayda hürriyeti, iç huzuru ve sükûnu bozulan B konu ve mağdurdur. (1) 

b. Fiil: 1. ihtimal: Rüşvet suçu yoksa; 

Tehdit suçunun fiil unsurunu, gelecekte bir kötülüğün mağdura yapılacağının bildirilmesi oluşturur. Bu  kötülük, mağdurun veya yakınının hayat, vücut veya cinsel dokunulmazlığına olabileceği gibi,  malvarlığına yönelik bir zarar ya da sair bir kötülük olarak da kendisini gösterebilir. (2) 

Olayda, A’nın B’ye proje inşaatına ilişkin ihaleyi kendisine vermezse hakkında rüşvet suçundan ihbarda  bulunacağını söylemesi fiil unsurunu oluşturur. Rüşvet suçundan dolayı adli soruşturma başlatılma  ihtimali olduğu için sair kötülük kapsamına girecektir. (2) 

Şantaj suçunun ikinci fıkrada yer alan düzenlemesinin fiil unsuru, şeref ve saygınlığa zarar verecek  nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunmak oluşturur. (1) 

Olayda, A’nın B’ye proje inşaatına ilişkin ihaleyi kendisine vermezse hakkında rüşvet suçundan ihbarda  bulunacağını söylemesi, şeref ve saygınlığına zarar verebilecek nitelikteki bir hususun isnat edileceği  tehdidinde bulunmaktır ve tehdit suçunun özel bir şeklidir. (1) 

2. ihtimal: Rüşvet suçu varsa; 

Tehdit suçunun sair kötülük hali burada da gerçekleşir. Ancak mesele hukuka aykırılık unsurunda  değerlendirilecektir. Şantaj suçu açısından ise f.2 değil, f.1’de düzenlenen suçun temel şekli gündeme  gelir. (1) Bunun fiil unsuru ise hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya  yapmayacağından bahisle bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya  yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlamaktır. (1)

Olayda A’nın rüşvet bakımından ihbar hakkını/yükümlülüğünü kullanacağından bahisle B’yi kanuna  aykırı bir şeyi yapmaya, ihaleyi kendisine vermeye zorlaması şantaj suçunun temel şeklinin  oluşturmaktadır. (1) 

Şantaj suçunun oluşması için mağdurun zorlanması yeterlidir. Ayrıca mağdurun isteneni yapması  gerekli değildir. Bu sebeple talebin B tarafından kabul edilmemesi suçun oluşmasında etkili  olmayacaktır. (1) 

c. Fail: Suçların faili herkes olabilir. Olayımızda fail, A’dir. 

2. Manevi Unsurlar: Bu suçlar kasten işlenebilir. Her iki suç bakımından da A, bilerek ve isteyerek  hareket ettiğinden kasten hareket ettiği açıktır. Ancak şantaj suçu bakımından kast yeterli değildir; ayrıca  birinci fıkra bakımından kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya  da haksız çıkar sağlamaya amacıyla, ikinci fıkra bakımından ise kendisine veya başkasına yarar  sağlamak amacıyla hareket etmiş olması gerekmektedir. Olayda da A ihaleyi alarak haksız çıkar sağlama  amacıyla hareket etmektedir. (2) 

3. Hukuka Aykırılık Unsuru: 2. ihtimal durumunda, Tehdit suçunda ve şantaj ikinci fıkra  düzenlemesinde ihbar hakkının kullanılması sonucu hukuka uygunluk nedenlerinden hakkın  kullanılması gündeme geleceğinden tehdit suçu oluşmayacak, şantaj suçunun temel şekli gündeme  gelecektir. 1. İhtimal durumunda ise, hakkın kullanılmasından söz edilemeyeceğinden tehdit suçu ya da  tehdidin özel görünümü olan f.2’deki şantaj suçu gündeme gelecektir. (2) 

C. SUÇUN NİTELİKLİ UNSURLARI 

Sair bir kötülük edileceğinden bahisle tehdit, suçun basit şekline göre daha az ceza verilmesini  gerektiren bir hal olarak düzenlenmiştir. (1) 

C. ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ 

İçtima: 1. İhtimal durumunda, Tehdit suçu ile şantaj suçunun ikinci fıkra düzenlemesi arasında özel  norm-genel norm ilişkisi olup, özel normun önceliği ilkesi gereği şantaj suçunun ikinci fıkra  düzenlemesi uygulanacaktır. (1) 

İKİNCİ OLAY 

(Toplam 13) 

I. OLAY VE HUKUKİ SORUN 

A’nın Belediye binasından B’nin talimatıyla güvenlik görevlileri E ve F tarafından dışarıya atılması Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Bırakma Suçu bakımından değerlendirilir. (1+1) 

II. KORUNAN HUKUKİ DEĞER 

Kişinin kendi iradesi çerçevesinde hareket edebilme hürriyetidir. 

A. SUÇUN TEMEL UNSURLARI  

1. Maddi Unsurlar

a. Suçun Konusu ve Mağduru: Hareket etme hürriyetinden yoksun kılınan kişidir. Olayda Suçun  konusu ve mağduru A’dir.  

b. Fiil: Bu suç serbest hareketli bir suçtur. Bir kimsenin bir yere gitmek veya bir yerde kalmak  hürriyetinin kısıtlanması neticesini doğuran her türlü fiil bu suça vücut vermektedir. Olayda E ve F’nin,  A’yı dışarıya atması ile fiil unsurunu gerçekleştirmiştir. (1) 

c. Netice: Seçimlik neticeli ve mütemadi bir suçtur. (1) Hukuka aykırı olarak bir kimsenin bir yere  gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinin kısıtlanması neticelerinden birinin oluşumu yeterlidir.  Neticenin hukuken önem arz edecek bir süre devam etmesi gerekmektedir. Olayda A kamunun  kullanımına açık bir yerden dışarıya atılarak bir yerde kalmak hürriyetinin kısıtlanması neticesi  oluşmuştur. (1) 

d. Fail: Bu suçlar herkes tarafından işlenebilir. Olayda fail E ve F’dir. (B için bakınız iştirak) 2. Manevi Unsur 

Suçun manevi unsuru kasttır.  

3. Hukuka Aykırılık Unsuru 

Olayda herhangi bir hukuka uygunluk nedeni bulunmamaktadır. 

B. NİTELİKLİ UNSURLAR 

Bu suçun cebir kullanarak, suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi, mağdurun ekonomik  bakımdan önemli bir kaybına neden olması durumları nitelikli hal olarak düzenlenmiştir. (3) Olayda,  yaka paça dışarıya atılması cebir kullanıldığını, E ve F tarafından gerçekleştirilmesi birden fazla kişi  tarafından işlendiğini gösterir. İhaleyi kazanma ihtimaline karşı da önemli bir ekonomik kayba neden  olacağı söylenebilir. (2) 

C. KUSUR 

Olayda haksız tahrik söz konusudur. A’nın B’yi tehdit etmesi haksız bir fiildir. Haksız fiilin meydana  getirdiği hiddetle işlendiği kabul edilirse B haksız tahrik indiriminden faydalanır. (1) E ve F ise B’nin  talimatlarıyla hareket ettiklerinden onlar açısından haksız tahrik uygulanmayacaktır. (1) 

D. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ 

1. İştirak: Olayda, E ve F, B’nin talimatıyla hareket etmişlerdir. Bu nedenle B, azmettirendir. (1) E ve  F’nin müşterek fail olmaları, birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi nitelikli unsur olduğundan burada incelenmeyecektir. 

Üçüncü Olay  

(Toplam 9) 

I. OLAY VE HUKUKİ SORUN

B’nin Doktor D’den hasta raporunu ateşli silah yaralaması değil de apandisit ameliyatı olarak  göstermesini isteyerek para teklif etmesi ve teklifin D tarafından kabul edilmesi Rüşvet suçu bakımından  değerlendirilebilir. (1+1) 

II. KORUNAN HUKUKİ DEĞER 

Suç ile korunan hukuki değer kamu idaresinin ve görevlilerinin dürüstlük ve saygınlığının korunmasıdır.  

A. SUÇUN TEMEL UNSURLARI  

1. Maddi Unsurlar 

a. Suçun Konusu: Rüşvet suçunda suçun konusu kamu görevlisinin sağladığı yarardır/menfaattir. Olayda sahte raporun düzenlenmesi karşılığında teklif ve kabul edilen 100 bin TL konusudur. (1) 

b. Fiil: Karşılaşma suçu olan rüşvet suçunun fiil unsuru ise, kamu görevlisine veya göstereceği kişiye  menfaat sağlanması ve karşısında kamu görevlisinin bu menfaati sağlamasıdır. (1) Bu hususta anlaşmış  olunması, suçun gerçekleşmesi bakımından yeterlidir. Rüşvet teklifinin hangi taraftan geldiği esasen  önem taşımaz. (1) 

Olayda B ile D menfaat konusunda anlaşmasıyla fiil unsuru tamamlanmıştır. Dolayısıyla paranın D’nin  hesabına geçirilerek menfaatin sağlanamamış olması suçun tamamlanmasını etkilemez. (1) 

c. Fail: Rüşvet suçu çok failli bir karşılaşma suçudur. Rüşvet veren herkes, rüşvet alan ise sadece kamu  görevlisi olabilir.(1) Olayda X sağlık grubu özel hastane olduğundan, D kamu görevlisi olmayıp, özel  hastane çalışanıdır. Bu nedenle suç oluşmaz. (2) 

DÖRDÜNCÜ OLAY  

(Toplam 27) 

I. OLAY VE HUKUKİ SORUN 

B’nin ateşli silah yaralaması değil de apandisit ameliyatı olduğu şeklinde H’nin gerçeğe aykırı belge  düzenlemesi Sağlık Mesleği Mensubunun Gerçeğe Aykırı Belge Düzenlemesi Suçu bakımından; H’nin  D adına imza atması Özel Belgede Sahtecilik Suçu bakımından değerlendirilir. (1+1)

II. KORUNAN HUKUKİ DEĞER 

Her iki suç ile korunan hukuki değer bu belgelerin gerçekliğine duyulan kamu güvenidir. 

A. SUÇUN TEMEL UNSURLARI 

1. Maddi Unsurlar 

a. Konu: Belge, bir irade beyanı içeren, içerdiği irade beyanları hukuken değer taşıyan ve belirli bir  kimse tarafından oluşturulan her türlü yazı olarak tanımlanabilir. (1) Türü itibariyle de resmi ve özel  belge olarak ikiye ayrılır. Resmi belge, kamu görevlisi tarafından görevi gereği düzenlemeye yetkili  olduğu ve gerekli şekil şartlarını havi belge olmalıdır. Bunun dışındaki belgeler de özel belge olarak 

kabul edilmektedir. (1) Kamu görevlisi olmayan sağlık mesleği mensuplarının meslekleri gereği  düzenledikleri özel belgeler suçun konusu olup, olayda H’nin düzenlediği B’nin ateşli silah yaralaması  değil de apandisit ameliyatı olduğuna ilişkin belge bu kapsamdadır. (1) 

b. Fiil: Suça konu belgelerin gerçeğe aykırı olarak düzenlenmesidir. (fikri sahtecilik).(1) Olayda H,  D’nin talebi üzerine B’nin ateşli silahla yaralandığı gerçeğine rağmen bu gerçeğe aykırı olarak belge  düzenlemiştir. Dolayısıyla olayda sağlık mesleği mensubunun gerçeğe aykırı belge düzenlenmesi suçu  bakımından fiil unsuru gerçekleşmiştir. (1) 

Özel belgede sahtecilik suçu bakımdan ise, bir özel belgeyi sahte olarak düzenlemek veya gerçek bir  özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirmek ve kullanmak gerekmektedir. (1) Bu nedenle çok  hareketli bir suçtur. (1) H’nin D adına imza atması ile belge sahte olarak düzenlenmiştir. Belgenin  kullanılması durumunda özel belgede sahtecilik suçunun fiil unsuru gerçekleşecektir. (1) 

c. Fail: Bu suç, tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire gibi (kamu görevlisi olmayan) sağlık mesleği  mensupları tarafından işlenebilen özgü bir suçtur. (1) Olayda fail D’dir. Zira hasta raporu düzenleme  yetkisi doktor D’ye ait olup, Hemşire H sağlık mesleği mensubu olsa da böyle bir raporu düzenleme  yetkisi yoktur.(2) (H için bakınız iştirak) 

Özel belgede sahtecilik suçunun faili ise hemşire olan H’dir. (1) 

d. Mağdur: Belgede sahtecilik suçlarında mağdur toplumu oluşturan herkestir. Bununla birlikte, suçun  sonucunda belirli gerçek kişiler de zarar görmüşse, bu kişiler de mağdur olarak kabul edilmektedir. 

2. Manevi Unsur: Suçun manevi unsuru Kasttır.  

3. Hukuka Aykırılık Unsuru: Olayda ilgilinin rızası tartışılabilir. H, D’nin rızası olduğundan bahisle  belgeyi D adına imzalamaktadır. Ancak, burada gösterilen rıza, üzerinde mutlak surette tasarrufta  edilebilecek bir hakka ilişkin olmadığından geçerli değildir.(2)  

B. NİTELİKLİ UNSURLAR 

Kanun, düzenlenen belgenin kişiye haksız bir menfaat sağlaması ya da kamunun veya kişilerin zararına  bir sonuç doğurucu nitelik taşıması halinde, resmi belgede sahtecilik hükümlerine göre cezaya  hükmolunur diyerek daha ağır cezayı gerektiren resmi belgede sahtecilik suçuna atıf yapmaktadır.  Olayda, kişinin seçim sürecinde itibarının zedelenmemesi menfaat olarak düşünülürse bu nitelikli hal  gerçekleşmiştir. (1) 

C. KUSUR 

Olayda haksızlık hatası (dolaylı) tartışılmalıdır. (1) Zira H, D’nin rızası olduğundan bahisle hukuka  uygun davrandığını zannetmektedir. Dolaylı haksızlık hatası, failin, işlediği fiili hukuka uygun hale  getiren bir sebebin bulunduğunu düşünerek hareket etmesidir.(1) Burada hatanın kaçınılmaz olup olmadığını değerlendirmek gerekir. H hemşire olması sebebiyle bulunduğu durum ve aldığı eğitim göz  önüne alındığında hatanın kaçınılabilir olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle kusurludur. (2) 

D. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ 

1. İştirak 

Olayda, Sağlık Mesleği Mensubunun Gerçeğe Aykırı Belge Düzenlemesi Suçu bakımından, hemşire  şerik olup, yardım eden konumundadır. (1) Para karşılığında raporun düzenlenmesini isteyen B de  azmettirendir. (1) 

2. İçtima 

Olayda H aynı zamanda özel belgede sahtecilik suçunu da işlemektedir. Bir görüşe göre kullanmaya  ilişkin icra hareketi olmadığından teşebbüs de yoktur. (1) Diğer bir görüşe göre ise çok hareketli suçlarda  ilk hareketin tamamlanmış olması teşebbüs açısından yeterlidir.(1) Bu görüşü kabul ettiğimizde, Özel  Belgede Sahtecilik Suçuna teşebbüs bakımından fail olduğundan, failliğin şerikliğe asliliği kuralı gereği  yalnızca fail olduğu özel belgede sahtecilikten sorumlu olacaktır. (1) 

İlk görüşü kabul ettiğimizde ise, Özel belgede sahtecilik suçu oluşmadığından H yalnızca yardım eden  olarak sorumlu olacaktır. (1) (İştirakte de yazılmış olabilir) 

Beşinci Olay 

(Toplam 14) 

I. OLAY VE HUKUKİ SORUN 

Bilgisayar teknisyeni G’nin bankanın sistemine girerek D’nin hesap bilgilerini değiştirmeye çalışması  Bilişim Sistemine Girme ve ayrıca Bilişim Sistemindeki Verilere Müdahale suçları bakımından  değerlendirilir. (1+1) 

II. KORUNAN HUKUKİ DEĞER 

Bu suçlar ile korunan hukuki yarar bilişim sistemlerinin güvenliğidir. 

A. SUÇUN TEMEL UNSURLARI  

1. Maddi Unsurlar 

a. Suçun Konusu: Bilişim Sistemine Girme suçunun konusu bilişim sistemidir. Bilişim sistemi, verileri  toplayıp yerleştirdikten sonra bunları otomatik işleme tabi tutma olanağı veren manyetik sistemlerdir.

Olayda banka sistemi bir bilişim sistemidir. (1) Bilişim Sistemindeki Verilere Müdahale suçunun  konusu ise, bilişim sistemindeki veriler olup sistemdeki her türlü bilgi bu kapsamdadır. Olayda da  sistemdeki hesap bilgileri suçun konusudur. (1) 

b. Fiil: Bilişim Sistemine Girme suçunun fiil unsuru bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına,  hukuka aykırı olarak girmek veya orada kalmaya devam etmek şeklinde seçimlik olarak düzenlenmiştir. (1) Olayda G bankanın sistemine girmiş fakat sistem kendisini kapatmıştır. Yani girme fiili tamamlansa  da orada kalma fiili yarıda kalmıştır. Kanun fiil unsurunu seçimlik olarak düzenlediği için fiil unsuru  oluşmuştur. (1) 

Bilişim Sistemindeki Verilere Müdahale suçunun fiil unsuru ise verileri bozma, yok etme, değiştirme  veya erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme, var olan verileri başka bir yere gönderme şeklinde  seçimlik olarak düzenlenmiştir. (1) Olayda G banka sistemine girerek seçimlik hareketlerden verileri  değiştirmek istemiş ne var ki sistem kendisini kapatmıştır. Fiil unsuru yarıda kalmıştır. Mesele teşebbüs  kapsamında değerlendirilecektir. (1) 

c. Fail: Bu suçlar herkes tarafından işlenebilir. Olayda fail G’dir. (B için bakınız iştirak) 

d. Mağdur: Bu suçların mağduru bilişim sisteminin ve sistemdeki verilerin ait olduğu, bunlar üzerinde  hak sahibi olan kişi veya kişilerdir. Olayda sistem ve sistemdeki veriler bankaya ait olduğundan banka  özel banka ise bankanın sahipleri, kamunun bankası ise toplumu oluşturan herkes mağdur, banka tüzel  kişiliği suçtan zarar görendir. (1) 

2. Manevi Unsur 

Her iki suçun da manevi unsuru kasttır. Fail bilerek ve isteyerek banka sistemine girmiş ve buradaki verileri değiştirmeye çalışmıştır.  

3. Hukuka Aykırılık Unsuru 

Olayda herhangi bir hukuka uygunluk nedeni bulunmamaktadır. 

B. NİTELİKLİ UNSURLAR 

Bilişim Sistemindeki Verilere Müdahale suçunun banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum  veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi cezayı artıran bir nitelikli haldir. Olayda bankaya ait bir bilişim sistemi üzerinde bu suç işlendiği için nitelikli hal gerçekleşmiştir. (1)

C. KUSUR 

Olayda kusur ile ilgili değerlendirilmesi gereken bir sorun yoktur.

D. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ 

1. Teşebbüs 

Failin, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde  olmayan nedenlerle tamamlayamaması halinde teşebbüs gündeme gelir. G, bilişim sistemindeki verileri  değiştirmek için sisteme girmiş fakat veriyi değiştirme işlemini gerçekleştiremeden sistem kendisini  kapattığından fiil tamamlanamamıştır. G Bilişim Sistemindeki Verilere Müdahale suçuna teşebbüsten  sorumlu olacaktır. (1) 

2- İştirak 

Olayda G herhangi bir suç işleme kararı olmamasına rağmen, B’nin talebi üzerine banka sistemine  girerek verileri değiştirmeye çalıştığından, B azmettirendir. (1) 

3- İçtima 

Bilişim Sistemine Girme suçu ile Bilişim Sistemindeki Verilere Müdahale suçu arasında görünüşte  içtima kapsamında asli-tali norm ilişkisi bulunduğu, failin yalnızca asli norm olarak Bilişim  Sistemindeki Verilere Müdahaleden sorumlu tutulacağı söylenebilir. (1) Farklı görüşlere göre burada  gerçek içtima veya fikri içtima kuralları uygulanmalıdır. (1) 

Altıncı Olay  

(Toplam 12) 

I. OLAY VE HUKUKİ SORUN 

Bilgisayar teknisyeni G’nin D’nin hesabına para yatırılmış gibi göstermeye çalışması Bilişim Sistemi  Aracılığıyla Çıkar Sağlama suçu bakımından değerlendirilir. (Bu suç yukarıdaki suçlarla birlikte  değerlendirilmiş olabilir. Aynı puan verilmelidir)(1+1) 

II. KORUNAN HUKUKİ DEĞER 

Bu suç ile korunan hukuki yarar bilişim sistemlerinin güvenliğidir. 

A. SUÇUN TEMEL UNSURLARI  

1. Maddi Unsurlar 

a. Suçun Konusu: Bu suçun konusu bilişim sistemi ve verilerdir. Bilişim sistemi, verileri toplayıp  yerleştirdikten sonra bunları otomatik işleme tabi tutma olanağı veren manyetik sistemlerdir. Olayda  bankaya ait sistem bir bilişim sistemidir. Sistemdeki her türlü bilgi veri kapsamındadır. Olayda da  sistemdeki hesap bilgileri suçun konusudur. 

b. Fiil: Fiil unsuru sistemin işleyişini bozma veya engelleme, verileri bozma, yok etme, değiştirme veya  erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme, var olan verileri başka bir yere gönderme suretiyle haksız çıkar sağlanması ile oluşur. (1) Olayda da sistemdeki veriler değiştirilmek suretiyle D’nin hesabına para  yatırılmış gibi gösterilmeye çalışılmış ne var ki sistem kendisini kapatmıştır. Fiil unsuru yarıda kalmıştır.  Mesele teşebbüs kapsamında değerlendirilecektir.(1) (Netice olarak yazılması durumunda da puan  verilmelidir) 

c. Netice: Bilişim Sistemi Aracılığıyla Çıkar Sağlama Suçunun neticesi haksız bir çıkar sağlamaktır.  Her türlü fayda bu kapsamdadır. (1) Olayda sahte rapor düzenlemesinin bedeli olarak D’nin hesabına yatırılmış gibi gösterilmek istenen para haksız bir çıkardır. (1) Netice gerçekleşmediğinden teşebbüste  incelenecektir. 

d. Fail: Bu suçlar herkes tarafından işlenebilir. Olayda fail G’dir. (B için bakınız iştirak)

e. Mağdur: Bu suçların mağduru bilişim sisteminin ve sistemdeki verilerin ait olduğu, bunlar üzerinde  hak sahibi olan kişi veya kişilerdir. Olayda sistem ve sistemdeki veriler bankaya ait olduğundan banka  özel banka ise bankanın sahipleri, kamunun bankası ise toplumu oluşturan herkes mağdur, banka tüzel  kişiliği suçtan zarar görendir. 

2. Manevi Unsur 

Suçun manevi unsuru kasttır.  

3. Hukuka Aykırılık Unsuru 

Olayda herhangi bir hukuka uygunluk nedeni bulunmamaktadır. 

B. NİTELİKLİ UNSURLAR 

Bilişim Sistemindeki Verilere Müdahale suçunun banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum  veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi cezayı artıran bir nitelikli haldir. Bu nitelikli halin  bilişim sistemi aracılığıyla haksız çıkar sağlama suçu bakımından uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalı  olmakla birlikte baskın görüş uygulanacağı yönündedir.(1) Olayda bankaya ait bir bilişim sistemi  üzerinde bu suç işlendiği için nitelikli hal gerçekleşmiştir. 

C. KUSUR 

Olayda kusur ile ilgili değerlendirilmesi gereken bir sorun yoktur. 

D. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ 

1. Teşebbüs 

G, bilişim sistemindeki verileri değiştirmek için sisteme girmiş fakat veriyi değiştirme işlemini  gerçekleştiremeden sistem kendisini kapattığından fiil tamamlanamamıştır. G Bilişim Sistemi  Aracılığıyla Haksız Çıkar Sağlama suçuna teşebbüsten sorumlu olacaktır. (1) 

2- İştirak

Olayda G herhangi bir suç işleme kararı olmamasına rağmen, B’nin talebi üzerine banka sistemine  girerek verileri değiştirmeye çalıştığından, B azmettirendir. (1) 

3. İçtima 

Bilişim Sistemindeki Verilere Müdahale ile Bilişim Sistemi Aracılığıyla Çıkar Sağlama suçu arasında  görünüşte içtima kapsamında asli-tali norm ilişkisi bulunduğu, failin yalnızca asli norm olarak Bilişim  Sistemi Aracılığıyla Çıkar Sağlamadan sorumlu tutulacağı söylenebilir. Farklı görüşlere göre burada  gerçek içtima veya fikri içtima kuralları uygulanmalıdır. (2) 

Bilişim Sistemi Aracılığıyla Çıkar Sağlama suçu bir başka suç oluşmaması durumunda uygulanacaktır.  Bu haliyle mutlak tali normdur. Olayda başka bir suç oluşmamıştır. (1) 

Metin Sorusu: ( Toplam 12) 

– Mülga TCK’da suç sonrasında taraflar arasında evlilik gerçekleştiğinde dava veya cezanın, zamanaşımı sonuna kadar erteleneceği öngörülmüştür. Bu süre sonuna kadar erkeğin kusuruyla  boşanma gerçekleşirse erteleme kalkmaktaydı (m.434). Konuya bireysel özgürlük boyutuyla yaklaşan  yeni TCK’da, bu düzenlemeye yer verilmemiştir. Ancak bazı fiiller şikâyete tabi tutulmuştur. (3) – Cinsel suçlan oluşturan davranışların evli kişiler arasında gerçekleştirilmesi, mülga TCK zamanında  cinsel suç olarak kabul edilmemekteydi. (1) 

– Cinsel saldırı suçuna ilişkin düzenlemede, suçun vücuda organ veya sair cisim sokma boyutundaki  davranışları içeren nitelikli şeklinin eşler arasında işlenmesi halinde, soruşturma ve kovuşturmanın  yapılmasının mağdurun şikâyetine bağlı olduğu düzenlenmiştir (m. 102/f.2-c.2). Doktrinde bu  hükümden hareketle eşler bakımından yalnızca cinsel saldırının söz konusu nitelikli şeklinin cezalandırıldığı, suçun temel şeklinin (vücut dokunulmazlığım ihlal düzeyinde kalan cinsel  davranışların) -eski TCK’da dönemindeki hâkim anlayışta olduğu gibi- cinsel suç teşkil etmediği görüşü  de ileri sürülmüştür. (2) 

– Türk Medeni Kanunu’na göre 17 yaşını dolduran veya olağanüstü hallerde hâkim kararıyla 16 yaşını  bitiren -TCK’ya göre çocuk sayılan- kişiler (ayırt etme yeteneği de varsa) evlenebilir (m.124-125). Bu  kişiler, 15 yaşını bitirmiş ve algılama yeteneği gelişmiş çocuklar grubuna girdikleri için, bunlara yönelik  cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı cinsel davranışlar cinsel istismar suçunu oluşturabilecektir. (2) 

– Her ne kadar 15 yaşını bitirmiş bir çocukla rızai cinsel ilişki reşit olmayanla cinsel ilişki suçunu  oluşturmaktaysa da evlilik kişiyi reşit (ergin) kıldığından (MK m. 11) evli çocuk bakımından bu suç  oluşmaz. (2) 

– Son olarak herkes açısından şikâyet tabi bir suç olan cinsel taciz suçunun da evlilik içinde  işlenebileceğini, bilhassa rızaya dair ispat sorunları dışında evliliğin herhangi bir özellik arz etmediği  belirtmek gerekir. (2)

Ceza Hukuku Özel Hükümler Adli İdari Hakimlik Çıkmış Sınav Soruları ve Cevapları 1

0%

1. Aşağıdakilerden hangisi Türk Ceza Kanunu’na göre nitelikli insan öldürme değildir?

Correct! Wrong!

2. Aşağıdakilerden hangisi kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinden biri değildir?

Correct! Wrong!

3. Aşağıdakilerden hangisi kasten yaralama suçunda cezayı ağırlaştıran neden değildir?

Correct! Wrong!

4. A, cinsel saldırı mağduru olan K’ya “kendini öldür, namusunu ancak bu şekilde temizlersin” der. Aynın günün akşamı K, zehir içer. Gece eve dönen babası tarafından baygın halde bulunan K derhal hastaneye kaldırılır ve midesi yıkanarak kurtarılır. Buna göre A’ya aşağıdaki suçlardan hangisinden ceza verilir?

Correct! Wrong!

5. A tam akıl hastası olan üvey oğlu B’den kurtulmak istemektedir. Bir gün balkonda oturdukları sırada A, B’ye gazoz içirir ve B’nin bu içecek sayesinde uçan adama dönüştüğünü, balkondan atlarsa kanatlanıp uçacağını söyler. Bunun üzerine B uçacağını sanarak balkondan atlar ve yere çakılarak ölür. Buna göre A’ya aşağıdaki suçlardan hangisinden ceza verilir?

Correct! Wrong!

Advertisement

6. A, yağma suçundan aranan B’ye 500 TL vermezse onu savcılığa ihbar edeceğini söyler. B’de A’ya bu parayı öder. Buna göre A’nın cezai sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Correct! Wrong!

7. TCK’ya göre aşağıdaki durumların hangisinde hakaret suçunu işleyen hakkında ceza verilmez?

Correct! Wrong!

8. Cebir, tehdit veya hile yoluyla 17 yaşındaki bir çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi aşağıdaki suçların hangisini işlemiş olur?

Correct! Wrong!

9. A, B’yi bayıltıcı spreyle etkisiz hale getirip cebindeki cüzdanı ve cep telefonunu almıştır. Buna göre A’ya aşağıdaki suçların hangisinden ceza verilir?

Correct! Wrong!

10. A, B’nin bileziklerini almak için B’nin kafasına sopayla vurur ve bilezikleri alır. Darbenin etkisiyle B görme yeteneğini kaybeder. Buna göre aşağıdaki suçların hangisinden ceza verilir?

Correct! Wrong!

Advertisement

11. Otomatlar aracılığı ile sunulan ve bedeli ödendiği takdirde yararlanılabilen bir hizmetten ödeme yapmadan yararlanan kişi, aşağıdaki suçlardan hangisini işlemiş olur?

Correct! Wrong!

12. A metroda bulunan paralı yiyecek-içecek otomatına para yerine yuvarlak metal parçası atmak suretiyle para ödemeksizin çikolata almıştır. Buna göre A’ya aşağıdaki suçların hangisinden ceza verilir?

Correct! Wrong!

13. A mağazada vitrinde bulunan saati bakmak bahanesiyle satıcıdan ister. Fakat saati alır almaz saatle birlikte oradan kaçarak uzaklaşır. Buna göre A’ya aşağıdaki suçların hangisinden ceza verilir?

Correct! Wrong!

14. A tablet bilgisayarını bilgisayar tamircisi T’ye bırakır. Fakat T, tamir ettiği tableti C’ye satar. Buna göre T‘nin işlemiş olduğu suç aşağıdakilerden hangisidir?

Correct! Wrong!

15. Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin, suyun veya doğalgazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi halinde aşağıdaki suçların hangisine göre ceza verilir?

Correct! Wrong!

Ceza Hukuku Özel Hükümler 1
TEBRİKLER
Sanırım bu dersi geçmeye oldukça yakınsın. Umarım sınavda da burada aldığın notu alabilirsin.
DAHA ÇOK ÇALIŞMALISIN
DEU Hukuk Fakültesinde geçme notunun 60 olduğunu düşünürsek bu derse daha iyi çalışman gerektiğini söyleyebilirim. Kaynak ihtiyaçların için ders notları bölümüne bakmayı unutma!

Share your Results:

Ceza Hukuku Özel Hükümler Adli İdari Hakimlik Çıkmış Sınav Soruları ve Cevapları 1

0%

1. Aşağıdakilerden hangisi Türk Ceza Kanunu’na göre nitelikli insan öldürme değildir?

Correct! Wrong!

2. Aşağıdakilerden hangisi kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinden biri değildir?

Correct! Wrong!

3. Aşağıdakilerden hangisi kasten yaralama suçunda cezayı ağırlaştıran neden değildir?

Correct! Wrong!

4. A, cinsel saldırı mağduru olan K’ya “kendini öldür, namusunu ancak bu şekilde temizlersin” der. Aynın günün akşamı K, zehir içer. Gece eve dönen babası tarafından baygın halde bulunan K derhal hastaneye kaldırılır ve midesi yıkanarak kurtarılır. Buna göre A’ya aşağıdaki suçlardan hangisinden ceza verilir?

Correct! Wrong!

5. A tam akıl hastası olan üvey oğlu B’den kurtulmak istemektedir. Bir gün balkonda oturdukları sırada A, B’ye gazoz içirir ve B’nin bu içecek sayesinde uçan adama dönüştüğünü, balkondan atlarsa kanatlanıp uçacağını söyler. Bunun üzerine B uçacağını sanarak balkondan atlar ve yere çakılarak ölür. Buna göre A’ya aşağıdaki suçlardan hangisinden ceza verilir?

Correct! Wrong!

Advertisement

6. A, yağma suçundan aranan B’ye 500 TL vermezse onu savcılığa ihbar edeceğini söyler. B’de A’ya bu parayı öder. Buna göre A’nın cezai sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Correct! Wrong!

7. TCK’ya göre aşağıdaki durumların hangisinde hakaret suçunu işleyen hakkında ceza verilmez?

Correct! Wrong!

8. Cebir, tehdit veya hile yoluyla 17 yaşındaki bir çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi aşağıdaki suçların hangisini işlemiş olur?

Correct! Wrong!

9. A, B’yi bayıltıcı spreyle etkisiz hale getirip cebindeki cüzdanı ve cep telefonunu almıştır. Buna göre A’ya aşağıdaki suçların hangisinden ceza verilir?

Correct! Wrong!

10. A, B’nin bileziklerini almak için B’nin kafasına sopayla vurur ve bilezikleri alır. Darbenin etkisiyle B görme yeteneğini kaybeder. Buna göre aşağıdaki suçların hangisinden ceza verilir?

Correct! Wrong!

Advertisement

11. Otomatlar aracılığı ile sunulan ve bedeli ödendiği takdirde yararlanılabilen bir hizmetten ödeme yapmadan yararlanan kişi, aşağıdaki suçlardan hangisini işlemiş olur?

Correct! Wrong!

12. A metroda bulunan paralı yiyecek-içecek otomatına para yerine yuvarlak metal parçası atmak suretiyle para ödemeksizin çikolata almıştır. Buna göre A’ya aşağıdaki suçların hangisinden ceza verilir?

Correct! Wrong!

13. A mağazada vitrinde bulunan saati bakmak bahanesiyle satıcıdan ister. Fakat saati alır almaz saatle birlikte oradan kaçarak uzaklaşır. Buna göre A’ya aşağıdaki suçların hangisinden ceza verilir?

Correct! Wrong!

14. A tablet bilgisayarını bilgisayar tamircisi T’ye bırakır. Fakat T, tamir ettiği tableti C’ye satar. Buna göre T‘nin işlemiş olduğu suç aşağıdakilerden hangisidir?

Correct! Wrong!

15. Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin, suyun veya doğalgazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi halinde aşağıdaki suçların hangisine göre ceza verilir?

Correct! Wrong!

Ceza Hukuku Özel Hükümler 1
TEBRİKLER
Sanırım bu dersi geçmeye oldukça yakınsın. Umarım sınavda da burada aldığın notu alabilirsin.
DAHA ÇOK ÇALIŞMALISIN
DEU Hukuk Fakültesinde geçme notunun 60 olduğunu düşünürsek bu derse daha iyi çalışman gerektiğini söyleyebilirim. Kaynak ihtiyaçların için ders notları bölümüne bakmayı unutma!

Share your Results:

Ceza Hukuku Özel Hükümler


Dersin Amacı: 

Ceza hukukunda çeşitli özel suç tiplerinin açıklanmasıdır.

Önerilen Kaynaklar
Ana kaynak: Özbek/Kanbur/Doğan/Bacaksız/Tepe; Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara, 2011

Yardımcı kaynaklar: Özbek/Kanbur/Doğan/Bacaksız/Tepe/Başbüyük/Meraklı; Pratik
Çalışma Kitabı III; Ceza Hukuku Özel Hükümler; Ankara 2011

Tezcan/Erdem/Önok; Ceza Hukuku Özel Hükümler; Ankara 2011
Artuk/Gökcen/Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, İstanbul 2010

Dersin İçeriği: 

Bu derste kanunun sistematik bölüşümü içerisinde kısım ve bölüm ayırımı göz önünde tutularak önce kısım içerisindeki suçların genel nitelikleri ve özellikleri, daha sonra kanundaki sıra takip edilerek bölümlerin özellikleri daha ayrıntılı olarak ortaya konulmaktadır. Nihayet her bir  bölüm içerisinden bir suç alınarak, bu suç maddi unsur, manevi unsur, hukuka aykırılık unsuru yönlerinden incelenmekte ve bunun yanı sıra teşebbüs, içtima ve iştirak durumlarında farklılık gösteren hususlara değinilmektedir.